Aan de Eerste Minister Guy Verhofstadt
Aan de Minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel
Geachte Excellenties,
Op 4 november zal Cuba, voor het twaalfde jaar op rij, aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vragen om de VS blokkade tegen Cuba te veroordelen. Met dit schrijven willen we de Belgische regering vragen deze resolutie te steunen. Ook willen we de aandacht vestigen op de moeilijke internationale situatie waarin Cuba zich al jaren, maar zeker sinds 11 september 2001, bevindt.
Reeds meer dan 40 jaar (sinds de Varkensbaai crisis) laten de Verenigde Staten geen enkele vorm van handel tussen Cuba en de VS toe. Door het uiteenvallen van het zogezegde Oostblok in het begin van de jaren ’90 was Cuba meer aangewezen op handel met Europa. Echter, door het stemmen van een aantal extraterritoriale wetten, (Torricelli en Helms-Burton) in de Verenigde Staten werd investeren in Cuba ook voor bedrijven van buiten de VS illegaal. Het is natuurlijk het Cubaanse volk dat lijdt onder deze blokkade.
De afgelopen 11 jaren heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de blokkade met een ruime meerderheid veroordeeld. België en de andere landen van de Europese Unie te samen met een 150 tal andere landen veroordeelden telkens de Verenigde Staten. Slechts de Verenigde Staten, Israël en enkele marionetstaten stemden tegen of onthielden zich.
Waarom is er de blokkade van Cuba? Het Cubaanse model is reeds meer dan 40 jaar een doorn in het oog van de Verenigde Staten en van de zeer grote Cubaanse bevolkingsgroep in Miami. Het kleine landje van 11 miljoen inwoners dat weigert mee te stappen in de vrije marktlogica en dat als economisch ontwikkelingsland, zonder steun van het Internationaal Muntfonds en de Wereldbank, enorme resultaten op het vlak van volksgezondheid en onderwijs kan voorleggen. De kindersterfte bedraagt er 6.5 per duizend, dus ongeveer dezelfde als deze in België, maar slechts een vierde van die in Haiti of de Dominicaanse Republiek. De gemiddelde levensverwachting is er slechts 2 jaar lager dan in België, maar 18 jaar hoger dan in Haïti. Er is een arts per 175 Cubanen! De alfabetiseringsgraad is veel hoger dan in Verenigde Staten. Maar Cuba is een eenpartijstaat waarin volgens de VS de mensenrechten sterk geschonden worden en Cuba zou massavernietigingswapens hebben en een directe dreiging zijn voor de veiligheid van de Verenigde Staten. Cuba is dan ook opgenomen in het lijstje van schurkenstaten. Betreft de mensenrechten : het hoofdstukje Cuba in de jaarrapporten van Amnesty International bedraagt 2 bladzijden terwijl dit voor de VS het dubbele is!
Op 4 november zal dus een nieuwe stemming doorgaan. Wij vrezen dat de Europese Unie, en dus ook België, dit jaar minder geneigd zullen zijn de Verenigde Staten te veroordelen. Waarom vrezen wij dat de EU dit jaar een andere koers zou gaan varen?
Hiervoor zijn verschillende aanwijzingen.
1) De secretaris-general van de VN, Koffie Annan, dient jaarlijks een rapport te maken over de naleving van de gestemde resoluties. Hiervoor verwacht hij van alle landen een brief met een evaluatie van de naleving van de resolutie. Tot 1998 antwoorden de lidstaten van de EU afzonderlijk, sindsdien stuurt het land dat het voorzitterschap van de Unie waarneemt, deze evaluatie in naam van de lidstaten. Dit jaar heeft noch het Grieks, noch het Italiaans voorzitterschap deze evaluatiebrief doorgestuurd.
2) In de lente van dit jaar waren er een aantal incidenten in Cuba die aan de Europese oorlogstokers (Aznar, Berlusconi, Blair) de mogelijkheid boden om de houding ten opzichte van Cuba te verstrakken (zie verder). Het betreft hier de arrestatie van 75 zogezegde dissidenten en de executie van 3 terroristen. Om deze incidenten te begrijpen, moet men de Cubaanse situatie kennen. Enerzijds is er de economische blokkade, anderzijds zijn er de pogingen van de VS om de Cubaanse samenleving op een nog directere manier te ontwrichten en de publieke opinie langzaam maar zeker voor te bereiden op een mogelijke invasie van Cuba. Hieronder een relaas van de gebeurtenissen van het afgelopen jaar.
"Cuba maakt chemische massavernietigingswapens aan".
"Na Irak, is het de beurt aan Cuba" stelt Jeb Bush, broer van en gouverneur van Florida en de VS situeert Cuba in de "As van het kwaad".
"Neen, het is nu nog niet de beurt aan Cuba" zegt Rumsfeld.
Kunnen we de Cubanen verwijten dat ze deze beweringen met argwaan aanhoren en hierop reageren? Voor ons hebben ze in ieder geval wel degelijk een déjà vu effect…
Op 7 maanden tijd werden in Cuba 2 vliegtuigen en 5 boten gekaapt. Een derde vliegtuigkaping werd verijdeld. Daarnaast werden nog een 20-tal andere bootkapingen verijdeld. In de VS laat men uitschijnen dat vliegtuigkapers op vrijstelling tegen borgtocht kunnen rekenen. Dit kan tellen voor het land dat van de strijd tegen het terrorisme overal ter wereld topprioriteit n° 1 maakt.
De VS weigeren sinds bijna een jaar de migratieakkoorden met Cuba uit te voeren. Volgens deze akkoorden moeten jaarlijks 20.000 Cubanen naar de VS legaal kunnen emigreren. Door deze akkoorden plots niet meer uit te voeren, stimuleren de VS de illegale migratie en wakkert ze kapingen aan. Een verdere aansporing is een Amerikaanse wet, namelijk de “Ley de ajuste Cubano”. Deze wet verleent een aantal rechten aan alle Cubanen die VS grondgebied kunnen bereiken: verblijfsvergunning, arbeidsvergunning, recht op onderwijs en sociale zekerheid, en na 1 jaar de mogelijkheid tot het bekomen van het staatsburgerschap. Als men dit vergelijkt met de behandeling die bijvoorbeeld de Mexicaanse economische vluchtelingen krijgen ...
"Een nieuwe migratiegolf vanuit Cuba zal beschouwd worden door de VS als een daad van agressie en daar komt een passend antwoord op", stelde president Bush.
Het nieuwe hoofd van de belangensectie van de VS in Havana, Dhr. James Cason, financiert cash een 75 tal Cubanen die hij organiseert, dirigeert, voorziet van telecommunicatieapparatuur en waarvan hij zegt dat hij ze wil zien uitgroeien tot een éénheidspartij met een 10-punten programma. Hij is tevens ook oprichter van een nieuwe politieke partij in Cuba en organiseert allerhande seminaries in zijn residentie. De waarschuwingen van de Cubaanse autoriteiten negerend, voert hij dagelijks de provocaties op. Hoe zou Washington reageren indien de Cubaanse belangensectie in Washington de onafhankelijksbeweging van Puerto Rico zou financieren, structureren en begeleiden in zijn strijd?
De VS laten toe dat van hun grondgebied terreur acties worden ondernomen tegen Cuba. Snelle boten kunnen moeiteloos uit Miami vertrekken en een raketaanval uitvoeren op een hotel aan de Cubaanse kust. Eens terug thuis worden ze als helden ontvangen. Vliegtuigjes van Cubaanse ballingen organisaties mogen zonder problemen het Cubaanse luchtruim schenden en opnieuw landen in Miami. Dit zijn geen terroristen maar "strijders voor vrijheid" volgens Washington.
Het is o.a. tegen deze achtergrond dat de gebeurtenissen van de afgelopen weken moeten geplaatst worden. 75 mensen werden gearresteerd en veroordeeld tot celstraffen tussen de 6 à 28 jaar. De bewijslast was erg éénduidig: getekende ontvangstbewijzen van de cash overdrachten tussen Cason en deze mensen incluis. De celstraffen vallen inderdaad zwaar uit, Cuba wil waarschijnlijk een voorbeeld stellen: we zullen geen vijfde colonne van de VS dulden op ons grondgebied. Dit is echter geen debat over persvrijheid (4 van de 75 beklaagden oefenden ooit in hun leven een journalistieke activiteit uit) noch een debat over vakbondsvrijheid, er zitten inderdaad enkele vakbondsleden bij, maar de beschuldiging luidt wel degelijk collaboratie met de Helms-Burton wet (tussen haakjes, ook in België en de ganse EU is medewerking aan de Helms-Burton wet sinds 1998 onwettelijk en strafbaar)
Cuba vraagt sinds mensenheugenis een dialoog in respect om de relaties te normaliseren. De VS willen echter een oorlogsrelatie aanhouden. Dit levert VS president immers de garantie op van de stemmen van heel wat ballingen in de VS. Zeker in een cruciale staat als Florida is dit belangrijk.
De 3 terechtstellingen in april betreffen kapers van een boot met onder andere toeristen aan boord. Het gaat hier niet om de executie van politieke gevangenen, maar om de executie van kapers.Wij nemen afstand van het uitvoeren van de doodstraf, moge dit duidelijk zijn. Wij nemen echter wel aanstoot aan de selectieve verontwaardiging in deze. Als vandaag de Europese Commissie sancties aankondigt (zie verder) tegen Cuba, dan zoeken wij naar gelijkaardige maatregelen tegen de 118 andere landen die de doodstraf nog in hun wetgeving hebben staan, dan zoeken wij tevergeefs naar sancties tegen de koploper van de uitvoering van doodstraffen (zelfs bij minderjarigen).
Op 5 juni stuurde de EU een verklaring de wereld in met de sancties die t.o.v. Cuba genomen werden: er worden geen bezoeken van een hoog gouvernementeel niveau meer georganiseerd; de culturele uitwisselingen worden teruggeschroefd; dissidenten in Cuba zullen worden uitgenodigd op de ambassades voor de nationale feestdagen van lidstaten en de "Gemeenschappelijke Houding" van de EU ten aanzien van Cuba zal herzien worden. Deze verklaring werd al onmiddellijk mede ondertekend door de 10 landen die op het punt staan de Unie te vervoegen. In het kader van de herziening van de gemeenschappelijke houding zou het niet meer steunen van de resolutie kunnen vallen.
3) Verschillende lidstaten van de Europese Unie zijn de VS en het Verenigd Koninkrijk niet gevolgd in de Irak oorlogslogica. Nu is blijkbaar de gedachte: “Cuba is maar een klein landje waar we maar weinig economische belangen hebben en we hebben al genoeg problemen met de VS. Laat ze hier maar doen, onze economische banden met de VS zijn veel belangrijker”.
Tot op heden is de Europese Unie niet in staat is gebleken om ook maar enige politieke houding aan te nemen ten aanzien van Cuba (enerzijds wilde ze niet al te veel meedoen aan de blokkade van de VS, maar anderzijds slaagde ze er nooit in een van de VS onafhankelijke positie t.a.v. Cuba te formuleren en in praktijk te brengen, ze durfde Cuba niet echt steunen) - mossel noch vis kan je stellen. Vandaag dreigt de EU meegezogen te worden door het triumviraat Bush, Aznar en Berlusconi in een confrontatie met Cuba. Indien Bush in de loop van de volgende maanden titel III van de Helms-Burton wet in uitvoering zou stellen (om de 6 maanden moet Bush beslissen of hij investeerders in Cuba, dus ook Europeanen, voor het VS gerecht zal dagen wegens "illegaal handelen met Cuba", maar de EU heeft hem dat tot nog toe uit het hoofd weten te zetten), dan dreigt voor de EU het uur van de waarheid aan te breken. De Eu heeft dan de keuze: ofwel gaat ze de confrontatie aan met de VS over de illegaliteit van deze extraterritoriale wet en dienen ze opnieuw een klacht in binnen de WTO (een nieuwe confrontatie met de VS dus ...) ofwel begint ze onderhandelingen met de VS om geen sancties te ondergaan onder dit hoofdstuk van de Helms-Burton wet door langzaam aan hun investeringen in Cuba af te bouwen (en aldus over te gaan tot een de facto boycot). Als je de houding van Spanje en Italië vandaag bestudeert, lijkt het wel of men deze optie niet ongenegen is. De rest van de EU zou op die manier meegezogen worden in een scenario waar het eigenlijk niet bewust voor koos. Welke Europese politici zijn vandaag bereid om dit lont uit het vuur te halen? Of zal men zoals gewoonlijk geen confrontatie willen aangaan met de VS omwille van een historische vergissing Cuba genaamd? Zo belangrijk (voor onze economie althans) zijn onze investeringen daar nu ook weer niet.
4) Duitsland, een sterk EU land met in het verleden redelijke goede relaties met Cuba, raadt zijn burgers aan om niet meer naar Cuba te reizen.
Al het bovenstaande doet ons vrezen dat de nieuwe gemeenschappelijke houding van de EU er in zou kunnen bestaan de resolutie van Cuba niet meer te steunen. Nochtans is deze veroordeling een zeer sterk signaal en een teken van hoop voor de Cubaanse bevolking.
Daarom willen we U, als Eerste Minister en als minister van Buitenlandse Zaken, vragen om er bij uw Europese collega’s op aan te dringen, om Cuba te steunen in deze resolutie en dit land de kans te geven zich onafhankelijk te ontwikkelen. We weten dat de Minister van Buitenlandse Zaken dit dossier zeer goed kent en rekenen dan ook op zijn objectiviteit.
Hopende op een positief gevolg.
Hoogachtend,
Mark Lamotte
Cardioloog
Voorzitter VZW Vrienden van Cuba
Xavier Declercq
Directeur Mobilisatie Oxfam-Solidariteit
